مدل تعالی آموزش و توسعه منابع انسانی

جایزه ملی تعالی آموزش و توسعه منابع انسانی

انجمن آموزش و توسعه منابع انسانی ایران در سال ۱۳۹۱ با الگوبرداری از کشورهای موفق دنیا و دعوت از فرهیختگان، اساتید دانشگاهی، خبرگان صنعت و مطلعین کلیدی؛ مدل تعالی آموزش و توسعه منابع انسانی را با هدف شناسایی بهترین تجارب، انتخاب و تقدیر از سازمان های برتر و نهادینه سازی فرهنگ نوآوری، یادگیری و بهبود مستمر در حوزه آموزش کارکنان طراحی و تدوین نمود و تا کنون یازده سال این فرآیند را در سال های 1392، 1393، 1394، 1395، 1396، 1397، 1398 ، 1399، 1401 ، 1402 و 1403اجرا و تقدیر از سازمان های برتر را در کنفرانس ملی آموزش و توسعه منابع انسانی و با حضور جمع کثیری از مدیران و فعالین عرصه آموزش سازمانی برگزار نموده است.

این مدل بر مبنای پنج اصل بنیادی توسعه یافته و در سه بخش توانمندسازها، فرایندها و نتایج و در سه سطح گواهینامه، تقدیرنامه (دو ستاره، سه ستاره و چهار ستاره) و تندیس(بلورین، سیمین و زرین) و در ده طبقه طراحی شده است. مدل دارای9 معیار و 27 زیرمعیار است و با استفاده از منطق امتیازدهی رادار و بر روی بازه امتیازی 1000 ارزیابی خواهد شد.

اهداف مدل ملی تعالی آموزش و توسعه منابع انسانی

توسعه شبکه تعامل سازمان های ایرانی در عرصه آموزش و امکان تبادل و اشاعه تجارب موفق.
ترویج فرهنگ خودارزیابی در میان فعالین عرصه آموزش و شناخت نقاط قوت و زمینه هایی قابل بهبود این حوزه.
شناسایی، انتخاب و تقدیر از سازمانهای برتر در حوزه آموزش و توسعه منابع انسانی.
توسعه و نهادینه سازی یک رهیافت معتبر و سازمان یافته، همخوان با بوم اقلیم سازمان های ایرانی با هدف اندازه گیری، ارزیابی و بهینه کاوی فرایندها و فعالیت های حوزه آموزش.
آموزش و ترویج مفاهیم سرآمدی و کیفیت به مدیران و فعالین حوزه آموزش در سازمان های ایرانی.

تشریح مدل تعالی آموزش و توسعه منابع انسانی

مدل تعالی آموززش و توسعه از سه بخش؛ توانمندسازها، فرایندها و نتایج تشکیل شده است. توانمندسازها به عنوان عوامل محرک فرایندهای آموزش و توسعه عمل می کنند و زمینه دستیابی به نتایج و دستاوردهای آموزشی را محقق می سازند. هر یک از سه بخش توانمندسازها، فرایندها و نتایج در مجموع نه معیار مدل تعالی آموزش و توسعه منابع انسانی را در بر می گیرند.

توانمندسازها

معیار 1- رهبری آموزش و توسعه

معیار2- استراتژی آموزش

معیار3- فرهنگ یادگیری و توسعه

فرآیندها:

معیار 4- نیازسنجی آموزشی

معیار 5- طراحی و برنامه ریزی آموزشی

معیار 6- مدیریت اجرایی

معیار7- ارزشیابی آموزشی

نتایج:

معیار 8- نتایج عملکردی آموزش

معیار 9- نتایج کلیدی آموزش

اوزان و امتیازات معیارهای مدل تعالی آموزش و توسعه منابع انسانی

سطوح تعالی جایزه ملی تعالی آموزش و توسعه منابع انسانی

نظام ارزیابی مدل تعالی آموزش و توسعه منابع انسانی

مدل تعالی آموزش و توسعه در بطن خود برای امتیازدهی معیارها از منطق رادار استفاده میکند که شامل 4 عنصر زیر است:

نتایج مورد نیاز
طرح ریزی و توسعه رویکردها
جاری سازی رویکردها
ارزیابی و اصلاح رویکردها و جاری سازی

زمانی که مدل تعالی آموزش و توسعه در یک سازمان استفاده می شود، باید در هر یک از اجزای معیارهای بخش توانمندسازها و فرایندها، عناصر طرح ریزی و توسعه رویکردها، جاری سازی و ارزیابی و اصلاح رویکردها و در هر یک از اجزای معیارهای بخش نتایج، عنصر نتایج مورد انتظار این منطق مورد بررسی قرار گیرد.

تلفیق منطق امتیازدهی و اجزای معیارهای مدل می تواند در برانگیختن تفکر و چگونگی بررسی حوزه آموزش و توسعه در سازمان مورد استفاده قرار گیرد و منجر به طرح و جستجوی پرسش هایی همچون، چگونگی رویکردهای مورد استفاده، چگونگی جاری سازی رویکردها و چگونگی اندازه گیری اثربخشی مسیرهای انتخابی شود. همچنین منطق امتیازدهی میتواند به عنوان روش تحلیل ساخت یافته مسائل استفاده شود. به بیانی دقیقتر عناصر منطق امتیازدهی رادار، ساختاری را جهت کار بر روی فرایندها، پروژه ها یا رویکردها و شناسایی مشکلات آنها ارائه میدهد.

اصول بنیادین مدل تعالی آموزش و توسعه منابع انسانی

مدل تعالی آموزش و توسعه مبتنی بر پنج اصل بنیادین است که چارچوب کلی مدل را پی ریزی می کند. این اصول مبانی برنامه ریزی و استقرار نظام ها و فرایندهای مندرج در مدل تعالی آموزش و توسعه را فراهم می سازند و ارتباط تنگاتنگی با معیارهای مدل دارند. این ارزش ها عبارت اند از:

فرآیندهای مدل تعالی آموزش و توسعه منابع انسانی

معیار1 – رهبری آموزش و توسعه

رهبران سازمانهاي متعالي در امر آموزش و توسعه، مأموريت، چشم انداز، ارزشها و اصول اساسي آموزش و توسعه سازمان را تعیین و نقش الگو را در فرهنگ تعالي ايفاء ميكنند. همچنین در كاركنان برای آموزش و ياگيري ایجاد انگیزه کرده و ازاقدامات آموزشی ایشان حمايت و قدرداني ميكنند. با اطمینان از طراحي و تدوين استراتژيهاي آموزش مبتني بر نيازها و اهداف کارکنان و سازمان، تضمين ميکنند که اقدامات و فعاليت هاي آموزشي آنها در راستاي تحقق چشم انداز، اهداف و استراتژي هاي سازماني است.

1-1 رهبران سازمان شخصاً در فرایند سیاستگذاری کلان آموزش و توسعه مشارکت فعال داشته و از ترسیم ماموریت، چشم انداز و ارزشهای این حوزه اطمینان حاصل میکند.

2-1 رهبران سازمان به اصول، ارزشها وچشم انداز آموزش متعهد بوده و شخصاً در توسعه فرهنگ یادگیری و آموزش نقش آفرینی کرده و به عنوان یک الگو عمل میکنند.

معیار2-فرهنگ یادگیری و توسعه

سازمان هاي متعالي در امر آموزش و توسعه، تلاش کارکنان برای یادگیری مستمر و خودراهبر را ارزش تلقی کرده و بستر مناسب را برای استقرار و نهادینه سازی فرهنگ یادگیری و توسعه مستمر و جاری سازی ارزشها و اصول اساسي آموزش و توسعه، انگیزه های درونی و بیرونی برای کارکنان و مدیران فراهم می کنند.

1-2 فرهنگ يادگيري وتوسعه مستمر در سازمان ایجاد و استقرار داده میشود.

2-2 انگيزههاي لازم درونی و بیرونی براي مشارکت فعال کارکنان ومدیران در آموزش و توسعه فراهم میشود.

معیار 3 – استراتژی آموزش و توسعه

سازمانهای متعالي در امر آموزش و توسعه، استراتژی آموزش و توسعه را با توجه به مقتضیات درونی و محیطی، ماموریت، چشم انداز، اهداف واستراتژی های سازمان(همسویی عمودی) واستراتژی منابع انسانی(همسویی افقی) تعریف می کنند تا برنامه های آموزشی در راستای دستیابی به استراتژی های محوری سازمان تدوین و اجرا شود.

1-3 استراتژی های حوزه آموزش از طریق تجزیه و تحلیل نیازها و انتظارات ذینفعان تدوین و با ماموریت و استراتژی های حوزه منابع انسانی و سازمان همسو میشود.

2-3 اهداف بلندمدت و کوتاه مدت و برنامه های عملیاتی آموزش و توسعه تدوین و استقرار و با استفاده از روش های خلاقانه و بدیع به اطلاع و آگاهی کارکنان می رسد.

معیار 4 – نیازسنجی آموزشی

سازمان هاي متعالي در امر آموزش و توسعه براي نيل به اهداف واستراتژي هاي آموزش و ارتقاء شایستگی و توانمندي منابع انساني، نيازهاي آموزشي کارکنان ومديران خود را در سه سطح سازماني، شغلي و فردي شناسایی، تجزیه وتحليل و الويت بندي مي کند.

1-4 نيازهاي آموزشی در سطح سازمان تجزيه وتحليل، شناسایی و اولویت بندی میشود.

2-4 نيازهاي آموزشی در سطح شغل تجزيه وتحليل، شناسایی و اولویت بندی می شود.

3-4 نيازهاي آموزشی فردي کارکنان تجزيه وتحليل، شناسایی و اولویت بندی م یشود.

4-4 نيازهاي آموزشي وتوسعه‌اي مديران تجزيه وتحليل، شناسایی و اولویت بندی می شود.

معیار 5 – طراحی و برنامه ریزی آموزشی

سازمان هاي متعالي در امر آموزش و توسعه، به منظور پاسخ گویی به حداکثر نيازهاي آموزشي شناسایی شده، برنامه های آموزشي کاربردي، به روز و متناسب نياز سازمان، شغل، فرد و در مقاطع زماني کوتاه مدت، ميان مدت و بلندمدت و بر اساس اهداف واستراتژي هاي آموزشي، الويت ها، منابع وامکانات سازماني طراحي و تدوین مي کنند تا با ایجاد محیط یادگیری مناسب، تغييرات مورد نظر در شرکت کنندگان و فراگيران پس از اتمام آموزش ايجاد شود.

1-5 عناوین و اهداف آموزشی متناسب با نیازهای سازمانی، شغلی و فردی تعیین می شوند.

2-5 شرایط و مشخصات شركت كنندگان در آموزش به فراخور تجزیه و تحلیل های انجام شده و نیاز آموزشی شناسایی شده تعیین می شود.

3-5 محتوا و سرفصل های آموزشی تعیین و روش ارایه محتوای مورد نظر مشخص می شود.

4-5 برنامه‌ جامع آموزش سازمان تدوین و از طریق برنامه ریزی سالیانه پیگیری و اجرا می شود.

5-5 رویه ها، ابزارها و روش های ارزشیابی دوره آموزش تعیین می شود.

معیار 6 – مدیریت اجرایی آموزش

سازمانهاي متعالي در امر آموزش، امکانات، منابع و بسترهاي لازم براي اجراي اثربخش برنامه هاي آموزشي تدوين شده با استفاده از سيستم ها و رويه هاي اجرايی موثر فراهم ميکنند.

1-6 سازماندهی لازم در خصوص استقرار مدیریت فرایند آموزش، طراحی و بازنگری فرایندهای آموزشی، ساختار سازمانی واحد آموزش، ترکیب تحصیلی و شایستگی نیروی انسانی و …. انجام و همسو با تحولات سازمان پیگیری و بازنگری می شود.

2-6 سيستم مديريت فرایندهای آموزش از طریق طراحی بستر سخت افزاری و نرمافزاری مورد نیاز و مبتنی بر فرایندهای جاری آموزش استقرار داده می شود.

3-6 اقدامات لازم در راستای نظارت بر اجراي فرایند آموزش و با هدف دستیابی به اهداف مورد انتظار از دوره آموزشی صورت می گیرد.

4-6 روش های بدیع و نوآورانه ای به منظور انتقال یادگیری و آموخته های فراگیران به محیط کار به خدمت گرفته می شود.

معیار 7 – ارزشیابی و پایش فرآیند آموزش

سازمان هاي متعالي در امر آموزش و توسعه، چرخه آموزش شامل شرکت کنندگان، دوره هاي آموزشي، برنامه هاي آموزشي و فرايندهاي آموزش را مورد ارزشيابي و پایش قرار داده و از نتايج آن در جهت بازنگری و بهبود مستمر رویکردهای جاری و اتخاذ تصميم هاي آموزشي استفاده می کنند.

1-7 رویکردها و فرایندهای آموزشی ارزشیابی می شوند.

2-7 فرایندهای آموزش پایش و مدیریت می شوند.

معیار 8 – نتایج عملکردی آموزش

شاخص ها: سازمان های متعالی در امر آموزش و توسعه، مجموعه ای از شاخص های عملکردی مربوط به نظام و فرایندهای آموزشی را متناسب با استراتژی، اهداف، برنامه ها و کارکردهای آموزش شناسایی و تعیین می کنند و آن را در فواصل زمانی مختلف پایش، و نتایج کسب شده را به ذینفعان این حوزه گزارش می دهند.

نتایج مثبت یا پایداری از عملکرد مورد انتظار مربوط به نظام ها و فرایندهای آموزشی را برای حداقل سه سال نشان میدهند.
اهداف شفافی را برای نتایج کلیدی حوزه آموزش و توسعه مبتنی بر نیازها و انتظارات ذینفعان و مشتریان همسو با استراتژی های اتخاذ شده خود تنظیم می کنند.
دلایل و محرک های اصلی روندهای مشاهده شده و تاثیراتی که این نتایج از رویکردهای اتخاذ شده پذیرفته اند را به شکلی شفاف تشریح میکنند.
عملکرد و نتایج آینده را پیشبینی میکنند.
نحوه دستیابی به نتایج کلیدی حوزه آموزش را در مقایسه با سازمان های مشابه درک کرده و از این داده ها در موارد مقتضی، برای هدف گذاری استفاده می کنند.
نتایج را به فراخور نیاز و برای درک نیازها و انتظارات ذینفعان و مشتریان بخش بندی میکنند.

1-8 نتایج عملکردی نیازسنجی آموزشی

2-8 نتایج عملکردی طراحی آموزشی

3-8 نتایج عملکردی برنامه ریزی آموزشی

4-8 نتایج عملکردی مدیریت اجرایی

5-8 نتایج عملکردی ارزشيابي آموزش

معیار 9 – نتایج کلیدی سازمانی

سازمان های متعالی در امر آموزش و توسعه، مجموعه ای از شاخص های کلیدی سازمان و دستاوردهای مالی و غیرمالیِ (ملموس و ناملموس) متاثر از فرایندها و فعالیت های حوزه آموزش و توسعه را بر مبنای نیازها و انتظارات ذینفعان و مشتریان شناسایی و در راستای تعیین جاری سازی موفق استراتژی ها و خط مشی های پشتیبان اندازه گیری می کنند و نتایج آن را در اختیار ذینفعان این حوزه قرار می دهند.

این شاخص ها:

نتایج مثبت یا پایداری از دستاوردهای کلیدی متاثر ازاقدامات و فعالیتهای حوزه آموزش را برای حداقل سه سال نشان میدهند.
اهداف شفافی را برای نتایج کلیدی حوزه آموزش و توسعه مبتنی بر نیازها و انتظارات ذینفعان و مشتریان همسو با استراتژیهای اتخاذ شده تنظیم میکنند.
دلایل و محرکهای اصلی روندهای مشاهده شده و تاثیراتی که این نتایج از رویکردهای اتخاذ شده پذیرفته اند را به شکلی شفاف تشریح میکنند.
عملکرد و نتایج آینده را پیشبینی می کنند.
نحوه دستیابی خود به نتایج کلیدی حوزه آموزش را در مقایسه با سازمانهای مشابه درک کرده و از این داده ها در موارد مقتضی، برای هدفگذاری استفاده میکنند.
نتایج را به فراخور نیاز و برای درک نیازها و انتظارات ذینفعان و مشتریان بخش بندی می کنند.